Gram Altın ve Çeyrek Altın Nasıl Hesaplanır?
Uluslararası ons altın fiyatından TL bazlı gram altına geçiş formülü, Darphane sikke standartları ve kuyumcu işçilik payları.
1. Gram Altın (24 Ayar) Teorik Maden Değeri Formülü
Dünya genelinde altın, Londra Külçe Piyasası (LBMA) ve New York (COMEX) gibi küresel borsalarda Troy Ons (XAU) ve Amerikan Doları (USD) cinsinden fiyatlanır.
1 Troy Ons tam olarak 31,1034768 gram saf (0.9999 saflıkta) altına eşittir. Türkiye'de 1 gram 24 ayar altının Türk Lirası cinsinden teorik maden değeri şu formülle hesaplanır:
Örnek: Ons altın 2.700 USD ve USD/TRY kuru 34,50 TL ise: (2.700 / 31,1034768) × 34,50 ≈ 2.994,84 TL (24 ayar 1 gram teorik saf maden değeri).
2. T.C. Darphanesi Resmî Altın Standartları
Türkiye'de basılan ziynet ve sikke altınlar 22 ayardır (916/1000 saflık). T.C. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü mevzuatına göre ağırlık ve saf altın karşılıkları şöyledir:
| Altın Türü | Ayar | Toplam Brüt Ağırlık | İçerdiği Saf Altın (24k) | Hesaplama Çarpanı |
|---|---|---|---|---|
| Çeyrek Altın | 22 Ayar (0.916) | 1,754 gram | 1,6065 gram | Gram Altın × 1,6065 |
| Yarım Altın | 22 Ayar (0.916) | 3,508 gram | 3,2130 gram | Gram Altın × 3,2130 |
| Tam Altın (Ziynet) | 22 Ayar (0.916) | 7,016 gram | 6,4260 gram | Gram Altın × 6,4260 |
| Cumhuriyet (Ata Lira) | 22 Ayar (0.916) | 7,216 gram | 6,6080 gram | Gram Altın × 6,6080 |
| 22 Ayar Bilezik (1 gr) | 22 Ayar (0.916) | 1,000 gram | 0,9160 gram | Gram Altın × 0,9160 |
3. Kuyumcu Satış Fiyatı ile Maden Değeri Arasındaki Fark
Kuyumcudan çeyrek altın veya bilezik alırken ödediğiniz tutar, yukarıdaki saf maden değerinden %1 ila %15 arasında daha yüksek olabilir. Bunun nedenleri:
- Darphane Basım Payı: Darphane her sikke basımında işçilik ve senyoraj payı alır.
- Kuyumcu ve Toptancı Kâr Marjı: Mağaza operasyon maliyetleri ve kâr payı.
- Eski Tarih / Yeni Tarih Farkı: İçinde bulunulan yıl basılan çeyrek altınlar piyasada genellikle bir önceki yıl basılanlara göre küçük bir primle alıcı bulur (maden içeriği aynıdır).
- Bilezik ve Takı İşçiliği: İnce desenli veya taşlı takılarda işçilik maliyeti %5 ila %25 arasında değişebilir; satarken ise bu işçilik hurdaya çıkıp değer kaybedebilir.